Podstawowym aspektem uzyskania prawomocnego wyroku rozwodowego jest oczywista zmiana stanu cywilnego. Niemniej, niektórzy po swoich trudnych doświadczeniach, zanim przystąpią po raz kolejny do myśli o wchodzeniu w nowe relacje, starają się w pierwszej kolejności przywrócić wiele spraw do stanu poprzedniego. Najczęstszą z nich jest powrót po rozwodzie do nazwiska noszonego przed ślubem.
💡 Najważniejsze wnioski
- Po rozwodzie każdy małżonek, który zmienił nazwisko przy ślubie, ma prawo powrócić do swojego poprzedniego (panieńskiego) nazwiska.
- Kluczowym warunkiem jest złożenie odpowiedniego oświadczenia przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego w nieprzekraczalnym terminie 3 miesięcy od uprawomocnienia się wyroku rozwodowego.
- Nie można zmusić byłego współmałżonka, by ten zrzekł się przyjętego nazwiska po rozwodzie.
- Przekroczenie terminu 3 miesięcy sprawia, że późniejsza zmiana nazwiska podlega skomplikowanej procedurze administracyjnej z urzędu i wymaga uzasadnienia ważnymi powodami.
W terminie trzech miesięcy od chwili uprawomocnienia się orzeczenia rozwodu małżonek rozwiedziony, który wskutek zawarcia małżeństwa zmienił swoje dotychczasowe nazwisko, może przez oświadczenie powrócić do nazwiska noszonego przed ślubem.
Powrót do nazwiska panieńskiego po rozwodzie – poradnik prawny
Nowe nazwisko ustalamy przed ślubem
W praktyce już w momencie „załatwiania” przedślubnych formalności, osoby planujące zawrzeć związek małżeński są informowane o konieczności podjęcia decyzji dotyczącej przyszłego nazwiska lub przyszłych nazwisk. W naszej kulturze po ślubie najczęściej to kobiety decydują się przyjąć nazwisko męża. Ewentualny rozwód często wiąże się z tym, iż osoba, która zmieniła nazwisko, po rozprawie chce powrócić do nazwiska, które nosiła wcześniej.
Termin na zmianę nazwiska po rozwodzie
Obowiązujące przepisy dopuszczają taką możliwość pod jednym głównym warunkiem czasowym: w terminie trzech miesięcy od chwili uprawomocnienia się orzeczenia rozwodu. W tym okresie należy złożyć oświadczenie przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego lub konsulem. Decyzja o ewentualnym powrocie do panieńskiego nazwiska leży wyłącznie w gestii rozwiedzionego małżonka.
Czy można zmusić byłą żonę (byłego małżonka) do zmiany nazwiska?
Nie, nie można. Przepisy nie przewidują sytuacji, w której na skutek orzeczonego rozwodu mąż (lub żona) mógłby żądać od byłego współmałżonka zaprzestania korzystania z jego nazwiska. Potwierdza to jednolite stanowisko i orzecznictwo sądów.
Dokumenty, jakie należy przygotować
Aby dopełnić formalności, udaj się do urzędu stanu cywilnego (przy urzędzie gminy). Przygotuj:
- dokument tożsamości (dowód osobisty lub paszport),
- potwierdzenie uiszczenia opłaty skarbowej (można to zrobić przelewem – zazwyczaj ok. 11 zł),
- informację o miejscu, w którym sporządzony został akt małżeństwa oraz datę uprawomocnienia się wyroku rozwodowego,
- w przypadku przebywania zagranicą (składanie przed konsulem) – prawomocny odpis orzeczenia sądu o rozwodzie.
W przypadku posiadania wszystkich informacji i dotrzymania terminu kierownik USC od razu przyjmuje oświadczenie. Zostaje sporządzony protokół, a informacja przesyłana jest do urzędu, w którym przechowywany jest akt małżeństwa. Po dołączeniu tzw. wzmianki marginesowej, możliwy jest już legalny powrót do poprzedniego nazwiska we wszystkich dokumentach i urzędach.
Pamiętaj o terminie – masz 3 miesiące na zmianę nazwiska po rozwodzie!
Ważne jest by mieć świadomość 3-miesięcznego terminu. W przypadku jego przekroczenia zmiana nazwiska będzie znacznie utrudniona, ponieważ staje się skutkiem odrębnego, skomplikowanego postępowania administracyjnego w zwykłym trybie. Takiej zmiany w trybie administracyjnym można bowiem dokonać wyłącznie z „ważnych powodów” (np. zmiana nazwiska ośmieszającego, czy nazwiska bezprawnie zmienionego). Wymaga to przeprowadzenia całego procesu dowodowego, a urząd wydaje decyzję – nie zawsze pozytywną.
Z pomocą w uargumentowaniu ewentualnych opóźnień zawsze może pomóc radca prawny, jednak by oszczędzić sobie zbędnego stresu, najlepiej pilnować krótkiego trzymiesięcznego okienka po wyroku.