Zmiana nazwiska po rozwodzie

Zmiana nazwiska po rozwodzie
rozwód

Przeprowadzenie sprawy rozwodowej i co za tym idzie „rozwiązanie” zawartego wcześniej związku małżeńskiego niesie za sobą wiele zmian. Podstawowym jej aspektem jest oczywista zmiana  stanu cywilnego, który na gruncie prawnym pozwala na ponowne wejście w nowy związek.

Niemniej,  niektórzy, po swoich (czasem trudnych) doświadczeniach, zanim przystąpią po raz kolejny do (nawet)  myśli o wchodzeniu w nowe relacje, w pierwszej kolejności starają się jednak – na tyle, na ile to możliwe  – przywrócić istniejący stan rzeczy do stanu poprzedniego. Jak wiadomo, samo zawarcie związku  małżeńskiego wiąże się m.in. ze zmianą nazwiska – w naszej kulturze po ślubie najczęściej to kobiety  (choć nie jest to regułą) decydują się przyjąć nazwisko męża, albo do swojego nazwiska panieńskiego dodają drugi człon w postaci nazwiska męża.

Nowe nazwisko ustalamy przed ślubem

W praktyce, już w momencie „załatwiania” przedślubnych  formalności, osoby planujące zawrzeć związek małżeński, są informowane o konieczności podjęcia  decyzji dotyczącej przyszłego nazwiska lub przyszłych nazwisk (mogą oni przecież zdecydować, iż każde  z nich pozostaje przy swoim nazwisku rodowym); jednocześnie muszą również określić, jakie nazwisko będą nosiły ich dzieci.

Czynność ta nie należy do skomplikowanych, wymaga bowiem jedynie złożenia  przez nich stosownego oświadczenia. Co za tym idzie, przyszły rozwód często wiąże się z tym, iż  osoba, która zawierając związek małżeński zmieniła nazwisko, po przeprowadzeniu rozwodu chce powrócić do nazwiska, które nosiła przed ślubem (czyli do nazwiska panieńskiego czy rodowego).  

Termin na zmianę nazwiska po rozwodzie

Obowiązujące przepisy prawa dopuszczają taką możliwość, jednak pod określonymi  warunkami. Mianowicie, w terminie trzech miesięcy od chwili uprawomocnienia się orzeczenia rozwodu małżonek rozwiedziony, który wskutek zawarcia małżeństwa zmienił swoje dotychczasowe nazwisko,  może przez oświadczenie złożone przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego lub konsulem (w  przypadku przebywania poza granicami kraju) powrócić do nazwiska, które nosił przed zawarciem  małżeństwa. 

W odniesieniu do powyższego najważniejszy jest więc czas, w którym powrót do nazwiska  noszonego przed zawarciem małżeństwa jest możliwy – czyli trzy miesiące od uprawomocnienia się  orzeczenia o rozwodzie. W tym okresie, bez większych problemów, możliwe jest udanie się przez małżonka który podjął decyzję o powrocie do poprzedniego nazwiska, do  właściwego urzędu gminy w celu złożenia przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego oświadczenia o  woli „powrotu” do poprzedniego nazwiska. Warto zauważyć, iż ta decyzja leży wyłącznie w gestii małżonka, który wraz z zawarciem związku małżeńskiego, dokonał zmiany swojego nazwiska.

Can my ex-wife be forced to change her name?

As a rule, the provisions do not provide for a situation in which, as a result of a divorce, the other party could make such a request (e.g. a husband against his ex-wife bearing his name). Courts also speak in this spirit.

Image

Documents required for name change

W celu dopełnienia formalności warto  zapoznać się z informacjami zawartymi na stronie internetowej właściwego dla takiej osoby urzędu  gminy (w skład której wchodzi urząd stanu cywilnego jako jego jednostka organizacyjna). Niektóre urzędy udostępniają informacje dotyczące procedury zmiany nazwiska z uwzględnieniem dodatkowych wymaganych dokumentów, a czasem przedstawiają również cały przebieg tej czynności. Co do zasady natomiast,  należy pamiętać, aby przygotować: 

  • dokument tożsamości (dowód osobisty lub paszport),
  • potwierdzenie uiszczenia opłaty skarbowej – zmiana nazwiska wymaga bowiem dokonania  opłaty skarbowej; w tym celu również warto zapoznać się ze stroną internetową danego  urzędu gminy (lub po prostu wykonać telefon do pracowników tego urzędu), by ustalić sposób uiszczenia takiej opłaty (oczywiście aktualnie z pewnością będzie to można zrobić przelewem),
  • informację o: miejscu, w którym sporządzony został akt małżeństwa, oraz dacie uprawomocnienia się orzeczenia sądu o rozwodzie,
  • w przypadku składania oświadczenia przed konsulem – odpis prawomocnego orzeczenia sądu  o rozwodzie lub odpis aktu małżeństwa z wpisem o rozwodzie.

Informacje o ewentualnych innych wymaganych dokumentach powinny zostać  przekazane bezpośrednio przez kierownika urzędu stanu cywilnego. 

Co do zasady, w przypadku posiadania wszystkich niezbędnych dokumentów i informacji,  kierownik urzędu stanu cywilnego (lub konsul) powinien przyjąć oświadczenie o woli powrotu do  nazwiska przed zawarcie związku małżeńskiego i nie ma konieczności oczekiwania na jego  rozpatrzenie.

Następnie przygotowywany jest protokół – podpisywany przez podmiot „przyjmujący”  oświadczenie oraz osobę, które je złożyła. Protokół ten powinien zostać również przesłany do kierownika urzędu stanu cywilnego, który sporządził akt małżeństwa w celu dołączenia wpisu o  nazwisku. W następstwie naniesienia tej informacji na ww. akt, możliwe jest już korzystanie z  poprzedniego nazwiska. 

Pamiętaj o terminie – masz 3 miesiące na zmianę nazwiska po rozwodzie!

Ważne jest by mieć świadomość ww. 3-miesięcznego terminu (liczonego od daty  uprawomocnienia się orzeczenia o rozwodzie) na powrót do nazwiska sprzed zawarcia związku  małżeńskiego. W przypadku bowiem upływu tego terminu, zmiana nazwiska będzie znacznie utrudniona lub nawet niemożliwa, ponieważ może być skutkiem jedynie wszczęcia postępowania w zwykłym trybie administracyjnym, obowiązującym każdą osobę.

Wniosek o taką zmianę składany jest również do kierownika urzędu stanu  cywilnego lub konsula (w przypadku osób zamieszkujących za granicą), niemniej obarczony jest już określonymi warunkami i obostrzeniami. W tym aspekcie uznaje się bowiem, iż zmiana nazwiska może nastąpić  wyłącznie z ważnych powodów, w szczególności tych wskazanych ustawowo, tj. gdy dotyczy ona zmiany:

  1. nazwiska ośmieszającego albo nielicującego z godnością człowieka;
  2. na nazwisko używane;
  3. na nazwisko, które zostało bezprawnie zmienione;
  4. na nazwisko noszone zgodnie z przepisami prawa państwa, którego obywatelstwo również się posiada.

W „grę” będzie wchodził więc cały „proces” dowodowy potwierdzający zasadność takiej zmiany. Dodatkowo rozpatrzenie wniosku kończy się  wydaniem decyzji, w której organ ma prawo wydać rozstrzygnięcie zarówno pozytywne, jak i negatywne. Oczywiście, taką sprawę również można powierzyć profesjonaliście – radca prawny służy pomocą  w szczególności w aspekcie odpowiedniego uzasadnienia wniosku.

Niemniej, w przypadku zmiany  nazwiska będącej następstwem przeprowadzonego rozwodu, dla uniknięcia niepotrzebnych  problemów, warto pamiętać o trzymiesięcznym terminie, w czasie którego przysługuje prawo skorzystania z  „uproszczonej procedury” –  bez jakichkolwiek obaw o finalne rozstrzygnięcie sprawy.