W obliczu gwałtownie rosnących stóp procentowych, które wywindowały raty kredytów hipotecznych nierzadko o 100%, ustawodawca przygotował bezprecedensowe koło ratunkowe – tzw. ustawowe wakacje kredytowe. Nowe przepisy pozwalają na odłożenie w czasie spłaty nawet 8 rat kredytowych w latach 2022-2023. Wyjaśniamy krok po kroku, jakie dokładnie wymogi trzeba spełnić i z jakimi kruczkami mogą spotkać się kredytobiorcy (szczególnie ci wynajmujący mieszkania).
💡 Najważniejsze wnioski
- Wakacje kredytowe dotyczą wyłącznie kredytów hipotecznych udzielonych w złotówkach, zawartych przed 1 lipca 2022 roku i kończących się po 1 stycznia 2023 r. Ustawa wyklucza z pomocy „frankowiczów” oraz osoby posiadające inne kredyty walutowe.
- Wniosek można złożyć tylko względem jednej umowy, która dotyczy nieruchomości nabytej w celu zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych.
- Skorzystanie z ulgi przedłuża finalny okres kredytowania o liczbę zawieszonych miesięcy (odsetki za ten czas nie są naliczane), ale w większości przypadków wciąż musisz opłacać comiesięczne składki ubezpieczeniowe powiązane z kredytem.
Należy pamiętać, że zawieszenie rat to nie jest umorzenie długu. Zamrożone miesiące doliczą się automatycznie na samym końcu Twojego harmonogramu spłat (przedłużając czas trwania umowy z bankiem). To po prostu darmowy, wielomiesięczny oddech dla Twojego budżetu domowego.
Wakacje kredytowe. Instrukcja obsługi
Jaki rodzaj umowy uprawnia do wakacji kredytowych?
Zanim rzucisz się do składania wniosków, musisz zweryfikować swoją umowę z brzmieniem Ustawy o kredycie hipotecznym. Aby skorzystać z wakacji, Twoja umowa musi być klasyfikowana jako kredyt hipoteczny – może to być również umowa pożyczki (jeśli jej celem był zakup nieruchomości mieszkaniowej niezwiązanej z działalnością gospodarczą). Ustawodawca wprost wyłącza m.in.: pożyczki u pracodawcy, umowy o odwrócony kredyt hipoteczny czy pożyczki przeznaczone na remont niezabezpieczone hipoteką.
Co najistotniejsze: kredyt musiał zostać udzielony i wypłacony w walucie polskiej (PLN). Kredytobiorcy frankowi, mający oddzielne problemy z umowami indeksowanymi czy denominowanymi, nie kwalifikują się do tego konkretnego wsparcia ustrojowego.
Kluczowe warunki (5 wymogów ustawowych)
Podsumowując przepisy, wakacje kredytowe uruchomisz, jeśli spełniasz wszystkie 5 poniższych wymogów łącznie:
- Twój kredyt to „kredyt hipoteczny” (w rozumieniu ustawy).
- Kredyt jest zaciągnięty w walucie polskiej.
- Umowa została zawarta przed 1 lipca 2022 roku.
- Harmonogram spłat umowy kończy się po 1 stycznia 2023 r.
- Kredyt wzięto w celu zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych.
Wakacje kredytowe a mieszkanie na wynajem
Zapis o „własnych potrzebach mieszkaniowych” spędza sen z powiek wielu osobom. Co w sytuacji, gdy kredyt był brany z myślą o zamieszkaniu (np. 5 lat temu), ale ze względu na zmianę planów życiowych (np. powiększenie rodziny) wybudowano dom, a kredytowane niegdyś mieszkanie zastało oddane na wynajem?
Z uwagi na prawnokarny rygor podpisywania oświadczeń, stosujemy tu wykładnię językową: liczy się to, w jakim celu (pierwotnie) była zawierana umowa. Jeśli faktycznie zakładała zaspokojenie własnych potrzeb, wynajmowanie go dzisiaj teoretycznie nie wyklucza Cię z ulgi. Sytuacja jest odwrotna, jeśli przy zaciąganiu kredytu na umowie pisało wprost „zakup inwestycyjny” lub pod wynajem – wówczas złożenie wniosku grozi odpowiedzialnością za poświadczenie nieprawdy.
Harmonogram: Na ile można zawiesić spłatę?
Ustawodawca narzucił ścisły gorset terminów. Maksymalnie możesz nie zapłacić 8 rat rozłożonych w czasie w następujący sposób:
- 1 sierpnia – 30 września 2022 r.: można zawiesić 2 raty (miesiące).
- 1 października – 31 grudnia 2022 r.: można zawiesić 2 raty.
- 1 stycznia – 31 grudnia 2023 r.: można zawiesić 1 ratę na każdy kwartał (łącznie 4 raty w roku).
Jak i gdzie złożyć wniosek? (Rygor karny)
Udogodnieniem dla klientów jest to, że wakacje kredytowe działają z automatu w chwili doręczenia wniosku do banku (np. wysłania formularza przez system bankowości online). Bank ma 21 dni na odesłanie Ci potwierdzenia na trwałym nośniku, ale brak takiego potwierdzenia nie wpływa na fakt, że Twoja spłata jest zamrożona.
W treści wniosku, obok standardowych danych (numer umowy, dane osobowe, zakres zawieszonych miesięcy), musi pojawić się klauzula: „Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia” (dotyczącego własnych potrzeb mieszkaniowych).
Zaskoczenia: ubezpieczenia kredytu i nowe terminy
Choć w zawieszonych miesiącach ustawa zakazuje bankom pobierania odsetek czy „zwykłej” raty kapitałowej, zrobiono wyjątek dla opłat. Jeśli Twój kredyt był zintegrowany z obowiązkowym ubezpieczeniem (np. na życie, ubezpieczenie pomostowe), te składki musisz opłacać niezależnie od wakacji kredytowych. Wysokość składek ubezpieczeniowych bank powinien podać we wcześniej wspomnianym, odesłanym do Ciebie potwierdzeniu.
Z kolei okres samej umowy, jak i obciążenie hipoteki, automatycznie rozciągną się w czasie o tę ilość miesięcy, w których z ulgi korzystałeś. Hipoteki nie trzeba w związku z tym aktualizować w sądzie, ani prosić członków rodziny będących jej „dostarczycielami” o specjalne zgody przedłużeniowe.