Od wielu miesięcy świat mierzy się z pandemią zakażeń patogenem SARS-CoV-2. Głównymi instrumentami ograniczającymi rozprzestrzenianie się wirusa, powszechnie stosowanymi w Polsce i wymuszanymi literą prawa, są kwarantanna i izolacja. Czym dokładnie z perspektywy prawnej różnią się te dwa pojęcia? Kiedy i kto może trafić na izolację, a kiedy wyłącznie na kwarantannę domową?
💡 Key takeaways
- Zarówno kwarantanna, jak i izolacja są stosowane w celu zatrzymania transmisji wirusa i mają charakter czasowy, lecz nie oznaczają tego samego.
- Kwarantanna jest stosowana wobec osoby ZDROWEJ, która miała bliski i niebezpieczny kontakt ze źródłem wirusa lub przekroczyła strefę graniczną UE.
- Izolacja stosowana jest wobec osoby z dodatnim wynikiem testu na obecność SARS-CoV-2 (stwierdzoną chorobą).
- Jeśli w trakcie odbywania kwarantanny u osoby rozwiną się objawy chorobowe i test da wynik dodatni, zastosowany instrument ustawowy zmienia swą kwalifikację z kwarantanny na izolację.
Wobec osoby notorycznie łamiącej nakazy i zakazy kwarantanny lub izolacji nałożone przez Państwo, sanepid w drodze administracyjnej kary pieniężnej może nałożyć grzywnę opiewającą na kwotę nawet 30.000 zł.
Kwarantanna a izolacja domowa. Prawne różnice i zasady nakładania w dobie Covid-19
What is quarantine legally?
Zgodnie z ustawą (Dz. U. z 2020 r. poz. 1845) o zapobieganiu chorobom zakaźnym u ludzi, kwarantanna to odosobnienie osoby zdrowej, która była narażona na zakażenie, w celu zatrzymania szerzenia się chorób wysoce zakaźnych.
Kwarantannę z urzędu nakłada się, gdy:
- Osoba miała fizyczną styczność ze źródłem zakażenia lub wykazuje silne symptomy (i oczekuje na wynik darmowego testu COVID).
- Ktoś domyślnie przekracza granice z państw spoza Unii Europejskiej.
- Ktoś jest stałym domownikiem współdzielącym gospodarstwo domowe wraz z osobą pozytywnie zdiagnozowaną. Kwarantanna domowników jest automatyczna (na mocy prawa) i trwa pełne 7 dni licząc od momentu zakończenia izolacji zakażonego chorego pod tym samym dachem.
Quarantine for people who crossed the border
Kwarantanna dla podróżnych przekraczających obszar spoza UE jest również nakładana automatycznie. Istnieją tu pewne wyłączenia prawne (np. dyplomaci, zawody medyczne, funkcjonariusze). Zgodnie z najnowszymi wytycznymi (od października 2020 r.) domownicy powracającego do Polski „wycieczkowicza/pracownika” z obszarów non-EU nie podlegają już kwarantannie za samo dzielenie z nim przestrzeni domowej. Co więcej, jeśli pracownik medyczny przebył już oficjalnie własną chorobę Covid-19 (zakończył izolację/hospitalizację), to zostaje trwale wykluczony ze stosowania przymusu profilaktycznych kwarantann wobec jego osoby.
Shortening the quarantine
Z zasady, ustawowa kwarantanna nie może być w Polsce dłuższa niż 21 dni. W szczególnych okolicznościach (po udowodnieniu negatywnych prób testów) to wyłącznie Sanepid (powiatowy inspektor sanitarny) posiada jurysdykcję ku skróceniu okresu uwięzienia domowego, wydając urzędową decyzję obniżającą lub uwalniającą od jej odbycia.
Podczas kwarantanny mamy bezwzględny zakaz opuszczania miejsca przebywania. Jedynym, obronnym w sądzie wyjątkiem wyjścia z kwarantanny jest udanie się własnym autem (lub piechotą) do punktu wymazowego tzw. „Drive-thru”, w celu wykonania testu diagnostycznego, po czym należy natychmiastowo z powrotem wrócić prosto do domu.
When is insulation used?
Dla kontrastu – izolacja domowa lub pozadomowa (szpitalna) polega na kategorycznym odosobnieniu osób CHORYCH i potwierdzonych jako chore/pozytywne na chorobę zakaźną.
Decyzja o wsadzeniu chorego na przymusową izolację w warunkach szpitalnych należy wyłącznie od stanu pogorszenia medycznego (np. saturacja krwi) ocenionego przez lekarzy. Pozostali przechodzą chorobę na obowiązkowej izolacji w środowisku domowym. Skierowanie pracownika na taką izolację wywołuje 100% usprawiedliwienie jego nieobecności w miejscu zarobku (art. prawa pracy o wypłacie pracownikowi tradycyjnego zasiłku chorobowego 80% lub 100%).
Zakończenie izolacji i drakońskie kary finansowe
Zwolnienie z izolacji jest zazwyczaj zależne od poprawy stanu zdrowia i trwania jej min. 13 dni od objawów (w tym 3 dni wolne całkowicie od gorączki) – wszystko w porozumieniu z lekarzem POZ, przedłużającym teleporady według własnego uznania o kolejne 8 dni w cyklach.
Wobec obywateli łamiących reżimy kwarantanny i izolacji, ustawa z 2 marca 2020 r. oraz art. 15 przewidują olbrzymie, nadawane przez sanepid w drodze rygoru z Policją – administracyjne kary pieniężne do pułapu aż 30.000 zł. Grzywny te, często niszczące małe budżety domowe są wymagalne natychmiastowo, a dopiero post-factum można walczyć przed sądem o ewentualne zwroty potrąceń niesłusznych.